|
Bütün fiziksel faaliyetler ve özellikle yüzme, vücuda bazılarından
daha evvel sözü edilen uzun vadeli ve kısa vadeli fizyolojik
etkiler yaparlar. Bu değişiklikler kişinin genel sağlığı için
yararlı bir faaliyet olarak bakılmaktadır. Kısa vadeli etkiler
yüzmeden hemen evvel ve yüzme süresinde meydana gelir ve aşağıdaki
şekilde özetlenebilir :
a) Yüzmeye başlamadan evvel egzersizin başlama beklentisinden
dolayı kalp atışları hızlanır ve nefes alma daha derinleşir.
b) Yüzmeye başlayınca pankreas ve böbrek üstü bezleri kan
akımına hormonlarını salgılarlar ve bunlar da şekeri kasların
yararlanmasına hazır duruma getirirler. Çok yavaş olarak yağların
şeker haline dönüştürülmesi de hızlanır.
c) Faaliyet arttıkça, kan'daki karbondioksit konsantrasyonu
artar. Bu yüksek konsantrasyon beynin alt kısmındaki kontrol
mekanizmalarını harekete geçirir. Bu da kalpte ve nefes almada
faaliyet hızını arttırır. Bu ilave faaliyet, kanın hidrojen
iyonu konsantrasyonun artışı, yani pl miktarının azalması
veya asiditenin artması ile daha da artar.
d) Egzersiz ilerledikçe, kan tarafından daha fazla oranda
hemoglobin ve plasma proteinleri taşınır.
e) Artan kas faaliyetinin talebini karşılamak için kaslara
giden kan damarlarının çapı büyür ve faaliyette önemli bir
rol oynamayan uzuvlara gidenlerin çapı ise küçülür. Böylece
kan ençok gereksinme duyulan alanlara sevk edilmiş olmaktadır.Su
ısısının çok düşük olmaması koşul ile, deriyi besleyen kan
damarlarının çapı belirgin oranda artacaktır.
f) Daha fazla kan akımı sağlamak için kan damarlarındaki kan
basıncı artar.
g) Sıkı faaliyet süresinde terleme vücuttaki fazla ısıyı elimine
etmeye başlar.
Yüzme veya herhangi bir egzersinin uzun vadeli etkileri her
zamanki performansı sırasında vücudun sistematik fakat dikkatle
yönlendirilen aşırı yüklenmesinin sonucu olarak meydana gelirler.
Bu yararlar aşağıdaki şekilde özetlenebilirler :
a) Yüzücüler ortalamabir insandan daha fazla kas oranına ve
daha az yağ oranına sahip olurlar.
b) Kıkırdak, ligament ve tendonlar gibi bağlayıcı dokular
daha kalın ve dolayısıyla daha kuvvetli olurlar.
c) Akciğerlerin hacmi artarak vücudun kullanılabileceği en
çok hava hacmi artar. Bu da, eğer sağlıklılıkan evvelki dönemle
karşılaştırılırsa, belirli bir miktar işi yapmak için gerekli
nefes alma miktarının azalmasına yol açar.
d) Akciğerlerden alveollere daha fazla kan sevkedilir, buda
daha randımanlı bir gaz değişimine yol açar.
e) Kalp büyür, güçlenir ve er büzülmede daha fazla kan pompalar
ve bu suretle normal kalp atışı hızı düşer.
f) Kas elyafının daha yakınında bulunan kılcal damarların
sayısı ve işlevi artar.
g) Hemoglobin miktarı ve kan hücreleri adedi artar.
h) Kas dokuları kandan oksijen almada daha verimli olurlar.
|